Grudniowe spotkanie Dyskusyjnego Klubu Książki poświęcone powieści „Zmora” Hansa Fallady stało się okazją do pogłębionej i momentami trudnej rozmowy o odpowiedzialności, winie i powojennej traumie. Uczestnicy podkreślali szczerość autora, który wprost mierzy się z moralnym i psychicznym rozkładem bohatera oraz społeczeństwa niemieckiego po II wojnie światowej. Dyskusję wzbudził zakłamany obraz wkraczającej Armii Czerwonej, który stał się punktem wyjścia do rozmowy o różnicach między traumą Polaków a doświadczeniem wojennym Niemców.
Zwracano uwagę, że „Zmora” należy do jednych z pierwszych literackich rozrachunków z niemieckim doświadczeniem wojny. Ważnym wątkiem okazała się wyraźna zgoda na karę – obecna zarówno w postawie bohatera, jak i w wymowie całej powieści – odczytywana jako próba uczciwego zmierzenia się z konsekwencjami wcześniejszych wyborów.
Spotkanie zakończyło się refleksją, że jest to książka wymagająca, momentami niewygodna, ale niezwykle ważna jako świadectwo czasu i próba literackiego rozliczenia z przeszłością.
Na kolejne spotkanie zapraszamy 29 stycznia, będziemy dyskutować o książce Tomasza Ulanowskiego pt. „Ostatnia minuta. Pieszo przez antropocen”.
